Dragons and dead people. Exploring the real local life in Indonesia

Sinds april heeft Indonesië hun visum vrije toegang vergroot van 15 (voornamelijk Aziatische landen) naar 45 landen, waaronder USA en een heel deel Europese landen. Ook België is daarbij, maar op het internet vind ik nog tegenstrijdige berichten. Ook op de luchthaven zelf zie ik de meeste al naar het VOA loket lopen. Ik probeer het toch zo maar even en het gesprek gaat als volgt:

Immigratie officier: How long are you staying?
Ik: About a month.
Immigratie officier: More than a month?
Ik: No no, 28 days. I need to be in Australia in 28 days.
Immigratie officier: Ok, than you get a free visa.

En met een stempeltje ben ik het land binnen. Met de Damri bus rij ik naar de stad en laat ik me afzetten aan het treinstation. “Een ticketje naar Yogyakarta voor morgenvroeg graag?” En dan het antwoord dat ik niet wilde horen:“Volzet!” De eerstvolgende dagtrein met een vrij zitje is pas over 7 dagen. Het laatste zitje op de nachttrein is wel nog beschikbaar en daar spendeer ik dan mijn eerste half miljoen aan.

Ik loop naar Jalan Jaksa en vind een goedkope kamer, maar de hygiene is ver te zoeken en als ik even google vind ik maar 1 review die niet over bedbugs spreekt. Oh jee, dan maar mijn fleece deken op bed, zelf in lingerie in lakenzak gekropen en op hoop van zegen! Een comfortabele nacht was het zeker niet, maar gelukkig sta ik op zonder al teveel beten. Een stuk of 6 van de muggen, maar de bedbugs zijn afwezig.

Indonesie heeft voor- en nadelen. Ze hebben hier het lekkerste bier van Azie Bintang Radler Lemon en de Starbucks heeft de Ice Shaken Lemon Tea Passion flavor. Maar voor mijn snoepgoesting is dit een slecht land, behalve mentos en oreo’s is hier niets goeds te vinden.

Ik heb een dagje te spenderen in Jakarta en besluit dan maar om de stad te gaan verkennen. Ik herinner me al snel wat een ramp de straat oversteken in Bandung was, nu Jakarta is nog 10x erger. Het duurt weer enkele daagjes voor ik op mijn gemak de straat kan oversteken als voetganger.

Ik bezoek het Nationale Monument, waar ik op de gelijkvloers naar de geschiedenis van Indonesie kan gaan zien, en ontmoet er een Nederlandse backpacker waar ik ’s avonds nog iets mee ga eten in de buurt van mijn hotel. Om 7 uur neem ik een brommer-taxi voor de korte trip naar het treinstation. Altijd een slecht idee als je 20 kg aan bagage op je rug hebt. En dus bij de eerste bocht lig ik er ook bijna vanaf. Ik trek me op aan de chauffeur die al snel beseft dat hij zijn rijstijl voor deze rit toch maar even moet aanpassen indien hij zijn passagier niet van de grond wil oprapen.

De treinrit verloopt rustig met maar een half uurtje vertraging, maar van slapen komt er niet veel in huis. Het is echt niet comfortabel. Ik arriveer na een rit van 8 uur in Yogyakarta. Ik had een hostel geboekt op wandelafstand van het treinstation en met een 24 uursreceptie. Wake Up Hostel lag op 5 minuutjes wandelen, allewel ik er met gemak 10 minuten van heb gemaakt want ik liep alweer eens verloren. Om 5.30u maak ik de nachtbewaker wakker en hoewel ik hoopte op een zetel in de lounge, kreeg ik al onmiddelijk mijn bed toebedeeld. Heerlijk, want check-in is pas om 14 uur. Ik kruip dus nog voor enkele uurtjes in bed en sta om 9 uur op voor het ontbijt, waar ik eigenlijk ook nog geen recht op had. Daar ontmoet ik twee andere backpackers en sluit me voor de rest van de dag bij hun aan voor een bezoekje aan een batikshop en enkele zilverwerk winkels. ’s Avonds gaan we naar de shadow puppet show kijken met een groep van het hostel.

Het is Eid al-Fitr, beter bekend als het Suikerfeest van de Moslims, het einde van de ramadan en dan staat blijkbaar heel het eiland op zijn kop. De voorbije dagen reist de lokale bevolking naar huis en dan betekent dus een leegloop in Jakarta waar iedereen werkt of studeert. Daarmee dat ik geen dagtrein meer kon boeken en vele andere zelfs helemaal geen zitje op de trein meer konden bemachtigen.

Iedere dag kwamen er nieuwe backpackers aan in Yogya(karta) en de verhalen die ik hoorde klonken als pure horror. Een normale busrit van Jakarta tot Yogya zou zo’n 10 uur mogen duren. Het meisje dat een dag na mij arriveerde had een busrit van 16 uur achter de rug, de dagen daarna horen ik verhalen van 24 tot zelfs 35 uur. Ik had blijkbaar het allerlaatste treinkaartje kunnen bemachtigen.

Op de eerste dag van Eid al-Fitr blijven de meeste mensen thuis, ze gaan eerst gezamelijk bidden op pleinen en in moskees en brengen de rest van de dag dan in familiekring door. Een ideale gelegenheid voor de tempels te bezoeken, ware het niet dat ook de meeste bussen niet beginnen met rijden voor 10 uur. Ik kom een Franse toeriste tegen aan de bushalte. Na een kort Frans/Engels gesprekje kom ik te weten dat ook zij naar de Prambanan tempel wil gaan. Wanneer er een lokale bus stopt, springen we erop. Of we effectief bij de tempel gaan uitkomen weten we niet. Deze buschauffeurs zeggen ja op alles, gewoon om geld binnen te krijgen. Maar we besluiten om niet meer te betalen dan de locals en dat is 5000 rupiah. Dik tegen de zin van de chauffeur maar we blijven bij ons standpunt “Zelfde prijs als de locals”.
We worden afgedropt aan een ander busstation, niets tempel, maar enkele locals nemen ons mee en droppen ons af aan de juiste bus deze keer. Ook hier moeten we aardig onderhandelen maar voor een redelijke prijs worden we deze keer wel afgezet aan de tempel.

Prambanan is een 9 eeuws Hindoe tempelcomplex. Kort na de bouw werd het complex verlaten, een reconstructie begon in 1918 maar is nog steeds niet gereed. Voornamelijk omdat de orginele stenen bijna onmogelijk terug te vinden zijn en een tempel kan slechts herbouwd worden als 75% van het originele steenwerk beschikbaar is. Van veel van de kleinere tempeltjes is niet meer te zien dan de muurtjes van de fundering. Na de aardbeving in 2006 is het complex opnieuw ernstig beschadigd geraakt.

Mijn plan om beide tempels op 1 dag te bezoeken valt al snel in het water. We spenderen verschillende uren aan het bestuderen van de bouwwerken. Daarna bezoeken we nog de museums. We nemen een late lunch en nemen dan de bus terug naar de stad.

Voor Borobodur besluit ik een tour te boeken in mijn hostel.
Borobodur is een Boeddhistische tempel gelegen bij de Merapi, de meest actieve vulkaan van Indonesie, en is gebouwd tussen 750 en 850. De tempel is opgebouwd als een grote stoepa met 9 etages; de onderste zes zijn vierkant, de bovenste drie rond. In de tempel is niet minder dan 56640 kubieke meter steen verwerkt.
Persoonlijk vind ik deze tempel minder indrukwekkend als Prambanan. Maar hij is wel mooier op foto. Tenminste als je een kiekje kan nemen zonder de tientallen andere bezoekers.

Ik wou graag enkele vulkanen bezoeken deze keer. Na grondig onderzoek besluit ik om een tour te boeken Bromo-Ijen-Bali. Ik wou dit graag zelf ondernemen, maar met het suikerfeest, de hopeloze situatie met het openbaar transport en het feit dat alle locals nu ook aan het reizen zijn, is dat helaas geen optie. Ik vind 3 vrienden waar ik bij aansluit. We lopen enkele reisbureaus af en besluit dat toch maar in ons eigen hostel te boeken.
Met een uur vertraging komt de bus ons ophalen. In theorie is de rit zo’n 12 uur. Maar door de drukte van de feestdagen is er geen garantie dat dit ook effectief zo zal zijn.  

Op tripadvisor lees je alleen maar gruwelijke verhalen over deze tour. Van mensen die 3 dagen op een bus hebben geleefd, amper eten hebben gekregen en de zonsopgangen hebben gemist.

We hadden een voorschot betaald aan de receptie van ons hostel, de rest moesten we afrekenen op de bus zelf.  1 320 000 Rp vraagt een jonge gast aan me, even delen door 4 graag. En toen ik de prijs van 330 000 Rp te horen kreeg, leek er iets niet te kloppen. Ik neem het ticket uit zijn handen, maar zie niet direct waar het probleem zit en dus betalen we allemaal de gevraagde prijs. Na een degelijk onderzoek vindt Barry het probleem. Op het ticket staat de tour voor 2 personen en de drop-off in Bali voor 4 personen geboekt. We overleggen even of we dit gaan melden, want nu is de vraag of we kamers gaan krijgen voor 4 personen of 2 personen. Maar 12 euro korting per persoon is toch best veel en dus besluiten we om onze mond te houden.

De busrit is lang, maar er wordt gelukkig wel gestopt voor lunch en dinner. Ook koopt de buschauffeur snake fruit en deelt dit uit. Dit is mijn eerste kennismaking met deze lokale kennismaking. De schil ziet eruit als een slang, vandaar de toepasselijke naam snake fruit. De smaak ligt kort bij een lychee, alleen niet zo sappig.

We arriveren bij Han’s Travel in Probolinggo om 23.30u. Vandaaruit worden we in mini busjes naar ons hotel gebracht. Omdat wij de vorige dag pas hadden geboekt was alle accommodatie volzet en werden we in Wisma Terengga ondergebracht. 

Iedereen in ons busje had geboekt voor ofwel ons hostel ofwel Bromo Permai. Maar op de tickets die Han's travelagent ons hadden gegeven stond bij sommige W.T. geschreven en bij andere S. De S. van Sion, het hostel dat als verschrikkelijk slecht werd omschreven op het internet en dat ook kilometers ver van de ingang lag.
We stoppen aan Sion en de chauffeur vraagt naar onze tickets. Een Nederlands koppel had ook eerst de S. gekregen maar na een melding had de touragent het aangepast naar W.T. En terwijl vier Zuid-Amerikaanse vrienden in discussie gaan, haal ik mijn pen boven en verander ik de S. op ons ticket naar W.T. 

Als ik hem mijn ticket laat zien, mogen we blijven zitten. We hebben geen idee of er plaats vrij gaat zijn, maar alles is beter dan Sion. De vier vrienden eisen dat ze worden afgezet op het hotel dat ze geboekt hebben. Alleen de Amerikaanse jongen besluit geen discussie aan te gaan en stapt uit. Wij worden naar Wisma Terrengga gebracht en terwijl Barry mijn valies neemt, ik ga met een van de mannen al een kamer verzekeren. We worden binnengelaten en ik vind 3 bedden en een eigen badkamer. Achter een gordijntje vind ik nog een extra kamertje met een bed. Heerlijk, een vierpersoonskamer. Maar ondertussen was het al 4 uur ‘s ochtends en was slapen geen optie meer. We springen in onze warme kleren en beginnen aan de wandeling. 

Ons hostel ligt vlak naast de ingang. We kopen onze tickets en vertrekken in het pikkedonker naar de berg. We hebben 2 opties, naar het uitkijkpunt voor de zonsopgang of onmiddelijk de berg beklimmen. Beide zou niet meer lukken en dus kiezen we voor de berg. Vandaar hebben we ook nog een mooi zicht op de zonsopgang die achter de Sea Of Sands opduikt. Onderweg komen we de Zuid-Amerikanen terug tegen, de receptie van het hotel dat ze geboekt hadden was gesloten en dus waren ze genoodzaakt hun spullen achter te laten in de bus.

We genieten van de zonsopgang, de zwavelgeur en de kou. Met de zon op ons gezicht lopen we erna een stuk over de rim van de vulkaan. We vinden een paar kapotte sneakers die iemand achtergelaten heeft en Amy besluit dat deze wel een goed offer maken.
Tegen 7 uur zijn we terug in het hotel en genieten we van een warme douche en een (mager) ontbijt. Met nog enkele extra koeken achter de kiezen springen we om half 9 terug in de mini-busjes en worden we opnieuw naar Han’s Travel gebracht. We krijgen opnieuw wat instructies, enkelen doen hun beklag over de gang van zaken en daarna zetten we koers naar Mount Ijen. Opnieuw krijgen we met vertragingen te maken en dus komen we pas om 19.15u aan op ons hotel. Deze keer krijgen we 2 tweepersoonskamers toebedeeld. Snel even water inslaan in het winkeltje van het hotel en dan bed in.  De wekker staat op half 1 ’s nachts.

Natuurlijk heb je altijd mensen die niet kunnen luisteren en dus ’s morgens klaarstonden met niets meer dan hun dagrugzak. Maar we moesten uitchecken en de grote backpacks moesten mee de bus in. Tegen dat we konden vertrekken was het half 2. We worden naar de start van de wandeling gebracht. Daar eis ik mijn ontbijt op en terwijl de gidsen nog alles in goede banen aan het leiden zijn, zetten wij met forse pas de wandeling in. Het is pikkedonker maar toch al goed druk. Het grootste gedeelte van het pad was verlicht door zaklampen. Boven aangekomen was het een drukte van jewelste. Nathalie en ik banen ons een weg door het volk en zetten de afdaling in. Er is een pad tussen de rotsen, maar dit wordt niet alleen gebruikt voor de afdaling, ook degene die terug naar boven komen, en de werkers met 60 tot 80 kg aan zwavel op hun schouders nemen dezelfde de weg. Het uur dat we nodig hadden om onder te geraken leek wel een eeuwigheid te duren. Eenmaal beneden komt de zwavelgeur ons al tegen. Sommige hadden gasmaskers op, andere een stofmasker. Ik had gewoon mijn sjaal voor mijn mond gedaan. Even wat kiekjes van het blauwe vuur en dan terug naar boven voor de zonsopgang. We besluiten om hogerop te gaan in de hoop de geur achter ons te laten. Dat lukt en we vonden een leuke plek voor de zonsondergang. Daarna reppen we ons naar beneden.

Om 6.30u moesten we aan de bus zijn. Nadat iedereen beneden was, bleek er een probleem te zijn. Een meisje was haar handtas vergeten in het hostel. Een telefoontje naar het hostel, maar niemand van de bediening kan de verloren tas vinden. En dus springt het meisje op een brommer terug richting hostel. En bleven wij allemaal gestrand achter aan de ingang van Mount Ijen. Met 3 uurtjes slaap in de voorbije 2 nachten kan je je al voorstellen dat niemand zat te wachten op de vergetelheid van een persoon. Na 90 minuten wachten konden we eindelijk aan het laatste gedeelte van onze trip beginnen, de rit naar Denpasar, Bali. Nog nooit was dat over een leien dakje gelopen had ik gelezen. En inderdaad, vandaag was het niet anders. Met de minibusjes worden we opnieuw afgezet in Probolinggo. Daar wachten we een uur lang op de stoep voor onze bus, die helemaal niet komt opdagen. En dus worden we al wandelend op de ferry gedropt. 

In Bali begint de miserie pas echt. Er staat 1 busje klaar voor onze hele groep, zo'n 40 personen. Barry, Amy, Nathalie en ik verzekeren ons een plaats in dat busje, er is nog een lokale bus waar enkele andere van onze groep op konden. Maar een grote groep van 12 personen had geen goesting om gescheiden te worden en dus ontstond er een hele discussie. De lokale bus was ondertussen al vertrokken, maar wij moesten wachten. Na 10 minuten hadden de toeristen de politie gebeld, niet dat dat veel verschil ging uitmaken, geen enkele Indonesier zal de kant van een toerist kiezen. Overheidspersoneel of kleine man, ze zijn allemaal corrupt! 
Na een half uur was ik het zo beu dat ik ben uitgestapt en aan de chauffeur ben gaan zeggen dat we nu echt wilden vertrekken. Dat werd me niet in dank afgenomen en ik werd meteen afgeblaft door 2 van de groep dat ik hen ging achterlaten. Maar 2 minuten later werd er een bus voor hen geregeld en kon iedereen richting Denpasar.

We rijden binnen in een busterminal. Een blik op onze GPS gaf ons aan op 20 minuten van het centrum te zijn. Dit was niet de afspraak en dus ontstond er al snel een vlammende discussie. Toen de buschauffeur onze valiezen van het dak probeerde te halen, vlogen enkele mannen uit de bus en klommen mee op het dak waar de discussie gewoon verderging. Uiteindelijk liet de chauffeur de valiezen zijn, maar vertrekken deed hij niet.

Terwijl de andere bus uitstapte, bleven wij zitten en van onze tak maken.
De taxi-chauffeurs bleven maar vragen waar we naartoe wilden, Kuta, Ubud, Sanur. Sommige besloten dan maar om een taxi te delen. Met nog 8 personen in de bus die van geen ophouden wilden weten, gaf de chauffeur het na een kwartier op en kroop hij terug achter het stuur. Nog snel sleurden we enkele passagiers van de andere bus en hun backpacks op onze bus vooralleer de chauffeur in razende vaart vertrok. Omdat we niet wisten of onze valiezen vastgegespt waren op het dak en enkele onder ons er toch waardevolle spullen in hadden zitten, begon iedereen te roepen dat hij moest vertragen.
Toen ik in zijn oor schreeuwde of hij ons dood wilde, minderde hij pas vaart. Zijn aggressie schoof hij af op de andere chauffeurs, hij vloog voor iedereen in, toeterde op alles wat hem niet zinde. Iedereen was opgelucht toen we in een stuk op de juiste busterminal werden afgezet.

Daar stond opnieuw een hele resem taxi-chauffeurs te zagen voor een rit. Ik neem afscheid van Barry, Nathalie en Amy die richting Semynak gaan en loop met een Frans koppel naar het centrum. Daar vinden we een hotel met superdeluxe kamers, maar omdat ze maar 1 kamer beschikbaar hebben, moeten we verder. We vinden een kamer die half zo duur en half zo mooi is, maar voor een goede nachtrust is dit alles wat we nodig hebben. 18 uur nadat de wekker afging komen we eindelijk aan op hotel.

En hoewel de tour een catastrofe was, veel te lange busritten, miscommunicatie, of helemaal geen communicatie, hebben we met wat geschoemel toch telkens gekregen wat we wouden. En dat voor de helft van de prijs. We hebben de zonsopgang gezien op beide vulkanen en het blauwe vuur op Ijen en belangrijkste van al, we zijn afgedopt in Denpasar en niet 5 km buiten de stad om de taxi-chauffeurs hun zakken te vullen.

Het lijkt me een trip die goed te doen is zonder tour, zeker als je in een kleine groep bent. Maar omdat het Suikerfeest was en het hele verkeer op het eiland een soep was, was voor ons de beste optie deze tour.

In Bali probeer ik op de Australische Ambassade aan informatie te geraken over de mail die ik Borneo heb verstuurd. Maar ik word van het kastje naar de muur gestuurd en al snel geef ik op. Ik boek me een vlucht naar het volgende eiland, Flores. Ik deel een taxi met een koppel, maar hun hotel was volgeboekt en dus wandel ik verder de stad in. Ik vind nog een plekje in Kampung Bule Hostel. Enkele uren nadat ik ben ingecheckt, arriveert de partyboot die in 3 dagen van Lombok naar Flores vaart. In een mum van tijd waren alle goedkope hostels volgeboekt.

De eerste reden om naar Flores te gaan is het spotten van de Komodo draken. Hier boek ik dan ook een toer voor. ’s Morgens spring ik de Bajo Backery binnen voor een Backery Delight Basket. Dat bestaat uit heerlijk zelfgemaakt brood met jam en honing. 

Onze groep bestaat uit 7 personen, een Spaans koppel, een Spaans-Italiaans koppel, een Waalse koppel en ik. 

Onze eerst stop is Rinca Island, we betalen de entree en wachten dan op de rangers. Deze zijn verplicht, ze hebben een Y-vormige stok bij en proberen een eventuele aanval af te weren. We zien een jong dier aan de ingang liggen. Ook zien we een baby op een boom. 

Volgens de rangers kan je ze meestal vinden in de nabijheid van de ingang of het restaurant. Maar ze spotten langs de wandelroute is niet iedere bezoeker gegund. 
Wij beginnen aan de lange trek en klimmen naar de top, na een groepsfoto dalen we tot in het bos en niet lang daarna zien we eentje op het pad. We versnellen de pas maar hij doet hetzelfde. De jonge rangers moedigen ons aan om erachter aan te gaan. En dus doen we dat ook. Hij stopt, even kop omhoog en zet dan zijn weg verder. We lopen verder wanneer de ranger opeens een volwassen mannetje ziet liggen, rustig aan het genieten van de zon en geduldig te wachten op een prooi. De prooien zijn o.a. buffels, herten, paarden, apen. Allemaal leven ze in het wild op Rinca Island. Daarna zien we er nog 2 bij de rangers hun vertrekken.  

Op naar eiland nummer 2, Komodo Island. De populatie op de eiland is groter, maar omdat ook de oppervlakte vele malen groter is dan Rinca is het spotten van een dier hier verre van gegarandeerd. Omdat het al 4 uur is lopen we de middelste route. We trekken opnieuw naar de top van de berg en zien daar een kleintje liggen, een vrouwtje van zo'n 3 jaar oud. Enkele foto's en net wanneer we onze weg naar onder willen inzetten ziet Luca een volwassen mannetjesdier afkomen. En terwijl de kleine Komodo het op een lopen zet, klimmen wij terug de berg omhoog. De rangers houden iedereen op een afstand, maar ik krijg toch enkele mooie shots. 

Een spotting van 8 Komodo draken op beide eilanden vind ik een geslaagd resultaat. Op naar Kalong Island voor de zonsondergang, de uittocht van de vleermuizen en een nachtje slaap. 

Van 2 cabins met een 2 persoons bed en daarboven nog een enkel bed was een sprake. In plaats daarvan moesten er 3 in het tweepersoonsbed, dat eigenlijk 3 tot 4 personen kon huisvesten, en had je twee enkele bedden in dezelfde cabin. Twee andere moesten slapen op het dek. Ik had mij al een eenpersoonsbed ingepalmd en dus moest de rest maar zien hoe ze het zouden verdelen. Dat degene die alleen reist altijd het onderspit moet delven, daar zag ik deze keer de logica niet van in, aangezien het 2 aparte bedden zijn.  

De volgende ochtend word ik vlak voor zonsopgang wakker en sluip met mijn camera naar buiten. Daarna varen we naar de eerste snorkelplaats Pink Beach en na een klein maar lekker ontbijt, een banaan met een pannekoek rondgedraaid en daar gekarameliseerde honing over, springen we het water in. Om 7u heeft de zon zijn werk nog niet kunnen doen en dus is het water ijskoud. Na enkele korte snorkelsessies met tussendoor wat opwarmingen op het strand houd onze groep het al snel voor bekeken. Op naar Manta Point, waar ik dolgraag een manta-ray wil spotten. Dat geluk was me in de Similan Islands niet gegund. We komen aan en zien er eentje vlak naast de boot. Iedereen pakt snel zijn snorkelgerief en duikt het water in. Ik was net wakker geworden uit een dutje, moest dus nog mijn kleren aandoen en mijn gerief zoeken. Eindelijk het water in, even weg van de boten en dan rustig wat rondkijken, na 10 minuten zwemt er al eentje onder mij door. En terwijl de rest van groep al terug op de boot zit, zet ik de achtervolging in. Maar verder dan een paar meter geraak ik niet. Een kleine motorboot vol met toeristen zet ook de achtervolging in en weg is de manta ray.  
Dan maar terug de boot op. Deze keer hou ik mijn gerief klaar en tuurt iedereen de horizon af op zoek naar de grote, vriendelijke wezens. 

Opeens spotten we er twee. We varen wat dichterbij en springen in het water. Als zotten zetten we alle 7 de achtervolging in. Telkens zwemmen we hem een stukje achterna en net als we hem niet meer kunnen volgen, draait hij zich om en komt recht op ons af. Manta rays zijn zeer nieuwsgierige dieren, maar ongevaarlijk voor de mens. Ze komen kortbij en zullen dan vlak langs je door zwemmen. Na een aardig spektakel besluit hij dat het genoeg is geweest en verdwijnt in de verte. Supercontent zwem ik terug naar de boot. Dit is een waardig extraatje naast mijn 8 komodo varanen. We stoppen nog op een laatste snorkelplaats. Maar het water is hier ongelooflijk vuil. Er zijn wel veel zeesterren en er word ook een kleine haai gespot (niet door mij). Maar de gewone snorkelplaatsen zijn niet echt de moeite. Voor duiken zou Labuan Bajo wel een goede plaats moeten zijn, maar met mijn oorproblemen zit er dat deze reis waarschijnlijk niet meer in. 

We zetten koers terug naar de haven waar we om 3 uur aankomen. Ik neem een dagje rust om mijn verdere planning te bepalen. 
Ik loop nog eens bij Perama binnen en vraag achter de Pelni ferry. "Deze vertrekt morgen" krijg ik te horen. De Pelni boot vaart iedere 2 weken op zondag naar Makassar. Maar vandaag was woensdag dus leek me raar dat die dan opeens op donderdag zou varen. 
Verleden zondag was ik ook al eens gaan vragen en toen zeiden ze dat hij de dag zelf nog zou vertrekken. Deze keer sturen ze me door naar het Pelni kantoor. Daar krijg ik te horen dat hij komende zondag vertrekt en dus boek ik een ticket Sulawesi voor zondag. 
Kajuiten? Die zijn er niet op deze boot en dus krijg ik een ticket voor het dek.  
Daarna pluis ik de rest van mijn trip uit. Een vlucht van Sulawesi terug naar Bali. Even wat tijd uitrekken voor nieuwe kleren te kopen en dan op het vliegtuig naar Perth.  

Met 1 week voor Sulawesi moet ik kiezen. Tana Toraja, Togian Islands en Bunaken stonden alle 3 op mijn lijstje van bezichtigingen. Maar hoe dieper je het eiland ingaat, hoe moeilijker, onveiliger en trager het transport word. En dus besluit ik mijn tijd volledig te besteden in Tana Toraja. Een unieke bevolking waar het leven voornamelijk om de dood draait. Maar meer daarover als ik er ben geweest. Voorlopig had ik nog 4 dagen te overbruggen in Flores.  
Een motorbike trip leek me wel leuk. Ik vond een goede blog voor een 6 daagse trip die ik besluit in te korten. Een trip naar Ruteng, Bajawa en terug was doenbaar in 3 dagen.  

's Morgens ga ik samen met Stefan, een Zwitser, op zoek naar brommers. Ook hij wil graag een trip door Flores doen. De eerste brommershop was uitverkocht, de tweede opende pas de deuren om 10 of 11 uur. Bij nummer 3 vinden we een shop die open is en nog brommers voor de deur heeft staan. Of tenminste toch eentje. Voor Stefan gaan ze een nieuwe brommer halen en ik krijg die voor de deur staat.  

Geen probleem, zolang hij maar goed rijd. En dus vraag ik voor een testrit. De brommer ziet er wat afgeleefd uit en het eerste wat ik dan test zijn de lichten. Geen achterlicht, en al snel krijg ik een andere brommer toebedeeld. Gloednieuw volgens de baas dus ik moest extra voorzichtig zijn. Ik test deze brommer en met maar 358 km op de teller word hij goedgekeurd. Huurtijd: 3 dagen. 

Ze vragen voor een paspoort of een ID-kaart, die laatste heb ik niet meer en veel goesting om mijn paspoort af te geven voor 3 dagen had ik ook niet. Eens even zien wat ik hiermee kan. Mijn ICC kaart kan misschien wel doorgaan voor een identiteitskaart. Het heeft mijn foto, naam, land, geboortedatum. En in het klein staat erop (in vier talen) 'vaarbewijs voor de motorboot'. De jonge gast kijkt even raar en vraagt of dit mijn ID is, ik ratel af dat mijn foto en al mijn gegevens erop staan en dat genoeg moet zijn en hij accepteert. 

Vanuit Labuan Bajo vertrek ik samen met Stefan richting Ruteng. Wanneer ik stop aan een tankstation, lijkt hij niet erg gelukkig. Er staat dan ook een lange rij motorbikes aan te schuiven. Ik weet dat dit overal zo gaat zijn en heb bezine nodig. Pech dus! 
Tegen dat ik aan de beurt ben, is Stefan al lang verdwenen en dus draai ik terug naar de hoofweg om de plaatjes 'Ruteng' te volgen. Al snel zit ik in de bergen, de ene haarspeldbocht na de andere.  

In de dorpjes en ook erbuiten word ik vriendelijk begroet. De meisjes wuiven en roepen "Hello", de jongens geven me een hi-five, en zelfs de volwassenen lachen. Ik heb Indonesië nooit niet tot mijn favorieten landen berekend, maar Flores is zo anders dan Java of Bali. Hier vindt je nog het echte Indonesische leven. 

157 km en 4 uur later arriveer ik in Ruteng, snel de tank volgooien, een hotel zoeken en daarna even de stad verkennen. Ik ben het hotel nog niet tegoei uit of 4 jonge meisjes spreken me aan. Erlin, Sari, Astin en Norgi zijn 4 beste vriendinnen die samen de richting Travel studeren, ze willen graag tourgidsen worden en vragen of ze me mogen rondleiden. We wandelen naar hun school en daarna naar hun rainhouse. Als ik het goed voorheb woont Erlin hier met haar ouders en zussen en ook Norgi en Asten wonen bij hun. Het huis is bezaaid met kinderen en tieners die allemaal met die rare blanke op de foto willen.  
Daarna wandelen we terug richting hotel, onderweg kom ik een mama tegen met een peuter op de arm, ik schat hem zo'n 14 maanden oud. Ik zwaai naar het jongetje en dan strekt hij zijn handje uit, ik neem het vast en als zijn mama hem iets in het oor fluistert dan krijg ik het allerliefste handkusje dat me ooit gegeven is. Ik smelt helemaal weg en zou hem het liefst van al gewoon meenemen. 
Afsluiten doen we bij een warung (eetcafé) waar ik de meisjes trakteer op Nasi Ayam. Rijst en kipsaté's met pindasaus. Een eenvoudige en traditionele maaltijd van €2 pp. Na een leuke avond mag dat wel. 

Dag twee is er opnieuw eentje van veel haarspeldbochten, wegenwerken, hi-fives en hello's. Om 13 uur arriveer ik in Bajawa en spring ik een restaurant binnen voor een snelle lunch. Daar spreek ik even met een Nederlands koppel en zij geven me een map voor naar de Malanage hotsprings te rijden. Deze is privé uitgebaat en dus betaald je op basis van donatie. Ook liggen er verschillende traditionele dorpen rondom.  
De hotsprings zijn een verademing na een week van koude douches. Een rivier van 70 graden en een rivier van 0 graden komen samen en geven heerlijk warme baden van 40-45 graden. Na een uurtje weken en een babbeltje met een Italiaans-Roemeens koppeltje dat aan het liften was door Flores, is het tijd om terug te rijden. Ik wil voor het donker uit de bergen zijn. 
Ik stop onderweg nog even bij het traditionele dorpje Bena. Er is net een feest aan de gang. Ook hier betaal je een donatie (10 000 Rp) en mag je daarna een kijkje nemen in het dorp. 
De volle maan staat laag en geeft me genoeg licht om de laatste kilometers naar Bajawa veilig af te leggen. Ik vind een goedkope kamer in het Edelweis hotel en na een snelle hap in het tegenovergelegen restaurant kruip ik onder de lakens. Ik werd nog uitgenodigd voor enkele glaasjes Arak (lokale alcohol) maar met mijn planning voor de volgende dag laat ik dat aan me voorbijgaan. 

Om 6.15u krijg ik een bananenpannekoek en een kop thee voorgeschoteld. Daarna muts, fleece en jas aan en vertrekkensklaar. Mijn rit voor vandaag is 274km. Alles gaat goed voor het eerste uur, maar dan zijn er wegenwerken vlak na een bocht. Een tegenliggende auto besluit om zich opeens om te gooien, waarschijnlijk om een gat in het wegdek te vermijden, maar komt dan wel recht op mij af. Ik heb de keuze onder de auto of in de kiezel en kies voor de tweede optie. Ik probeer om op het randje van de baan te blijven, maar al snel beland ik erlangs in de losse zand met rotsstukken van wel 15 cm groot. Ik vertraag zo veel als ik kan maar net vooraleer ik stil ben beland ik toch nog op de grond. Resultaat: Enkele krassen op de zijkant van de motor en de beschermkap van de uitlaatpijp, kapotte kleren, geschaafde knie en elleboog en een pijnlijke arm/schouder.  

De auto is ervandoor, die was waarschijnlijk al de bocht om vooraleer ik de grond raakte. Er stopt wel een truck en na het zien van mijn schaafwonden, krijg ik de lokale Flores behandeling. De chauffeur neemt een bus koelvloeistof en giet wat in het dopje. "Euhm, wat moet ik hiermee?" moet mijn gezichtsuitdrukking gezegd hebben want hij begon zelf de vloeistof op mijn wonden te deppen.  

De brommer rijdt gelukkig nog, ik ben aan zo'n trage snelheid gevallen dat er buiten enkele krassen geen andere schade is. Met nog 8 uur te gaan zit er niets anders op dan door te rijden. Na 2 uur vind ik een tankstation en kan ik mijn flesje iso-betadine eens bovenhalen. Er zit een dik kiezelsteentje in mijn knie en dus prutsen we er dat toch maar even uit, maar de rest van het vuil zit goed vast. Dat is voor onder de koude douche vanavond. Volgetankt vertrek ik verder richting Ruteng, maar op enkele kilometers voor de stad staat er opeens een lange file van brommers, auto's en vrachtwagens. Ik word doorgestuurd naar het begin van de file waar een jonge gast me uitlegt dat er rotsstukken naar beneden zijn gedonderd, iets dat hier bijna dagelijks gebeurd. Twee bulldozers zijn de flank van de berg aan het zuiver maken. Na een kwartiertje wachten mogen we door, gelukkig maar want ondertussen stond er ook een ambulance met loeiende sirenes te wachten. Helaas voor het slachtoffer is in Indonesië de prioriteit van een ambulance even belangrijk als die van iedere andere weggebruiker. Zeker de brommers denken dat ze snel en flexibel zijn en zullen dus niet snel aan de kant gaan. De hele weg was bezaaid met los zand en brokstukken. Met twee voeten op de grond was het aanschuiven en allerlei dingen ontwijken.  

In Ruteng eet ik een snelle hap en kan dan even de benen strekken. Ik vind een Yamaha shop en vraag even hoeveel het zou kosten voor de sticker en de kap van de uitlaat te vervangen en de krassen weg te werken. Pfff, een moeilijke discussie, maar uiteindelijk kom ik te weten dat deze brommer zo nieuw is, dat wisselstukken nog niet gemaakt worden. En dat zal de eerste maanden ook nog niet het geval zijn. Oh jee,... dat beloofd! Daarna deel 2 van de rit.  Dat verloopt zonder verdere ongelukken en tegen 16 uur ben ik terug in Labuan Bajo. Even enkele hotels afrijden, maar alles met warm water is extreem in prijs, dus blijven we voor 1 nacht toch nog maar in Bule Kampung Hostel.  

Dat de krassen op de nieuwe motorbike me geld zullen kosten, daar kan ik natuurlijk niet onderuit. Hoeveel is nog maar de vraag. Even mijn uitleg gedaan en ja ze weten ook wel hoe gevaarlijk de weg is. De manager en de bediende zijn er, gelukkig de baas niet, want die gaat minder toegeeflijk zijn. 300 000 vraagt de bediende, altijd kijken of je kan afdingen en dus bied ik 200 000. "Come on, help me out here. 250 000" hehe ja, dat is nog spotgoedkoop en dus geef ik toe. Ze lijken allebei content te zijn en dus betaal ik de schade. Ik krijg mijn ICC kaart terug en dat hoofdstuk lijkt afgesloten. 

Ik blijf nog even rondhangen om 2 Engelse gasten mijn map te geven en ondertussen komt de baas langs. Hij bekijkt de schade, voor zover dat gaat in het donker, en stuurt zijn mannetje terug op me af voor het bedrag te verdubbelen. 
Euhm nee hoor! Betaald is betaald. Ik pak mijn spullen en wandel in hoge versnelling naar het hostel. De manager komt me nog achterna op de brommer, maar toegeven doe ik niet. Ik antwoord ze terug met de woorden die ik al zovaak te horen heb gekregen "Finished!". 
Heb ik te weinig betaald, misschien wel. Maar als ik nu toegeef, dan staat hij er morgen waarschijnlijk opnieuw om het bedrag te verhogen. Zo gaat dat als ze in Azië een wittekop zien. En als je een brommer verhuurt dan zit het risico van accidenten er altijd in, zeker in Flores.  

Tijd om mijn eigen eens onder handen te nemen. De schaafwonde op mijn arm is zuiver met dank aan de goede bescherming van mijn fleece en regenjas. Mijn longyi (dunne wikkelrok) was niet bestand tegen de kiezel en dus ziet mijn knie er nog altijd vuil uit. Ook mijn arm doet nu pas echt pijn. 

Tijd voor een ziekenhuisbezoekje dan maar. Gelukkig ligt dat op 3 minuten lopen van mijn hostel. Eventjes de berg op en niet veel later lig ik op een bedje. Met schaar en pincet gaat een dokter die redelijk goed Engels spreekt mijn knie te lijf, de pijn van mijn arm komt vanuit mijn elleboog. Met antibiotica en antihistamines voor de zwelling sturen ze me terug naar huis.  

Na het ziekenhuis loop ik het Italiaanse restaurant La Cuchina binnen voor een pizza, iets dat makkelijk te eten is met 1 hand. Daar zie ik het Engelse koppel van de brommersshop terug. Zij hebben mijn brommer uiteindelijk niet gekregen van de baas. Hij was toch wel heel kwaad dat ik er zo goedkoop vanaf was gekomen.  

De Bajo Backery is gesloten op zondag en dus beland ik terug in La Cuchina voor ontbijt. Daarna even naar de haven voor het juiste tijdstip van de ferry. Hij zou om 16.30u moeten arriveren en dus raden ze me aan om tegen 16u hier te zijn. Tijd genoeg dus om mijn valies te maken en nog even langs de winkel te gaan. Wachten, wachten en nog eens wachten. 

Mijn vrees om op een boot te zitten met alleen maar lokale bevolking werd tenietgedaan van zodra ik een koppel zag zitten. Nederlanders die naar Sulawesi wilden gaan, maar geen ticket hebben. Ah daar, twee Fransen, die ook geen ticket hebben. Maar het Franse meisje verteld me dat ze een koppeltje had gesproken dat wel tickets had. Maar die twee waren voorlopig nergens te bespeuren. 

Ik babbel wat met beide koppels, de Nederlanders hoopte dat enkele passagiers niet zouden komen opdagen, de Fransen hoopte om met wat extra geld te spenderen toch nog op de boot te geraken. Iets dat me niet onwaarschijnlijk leek, aangezien deze boten toch altijd overvol zitten. Gelukkig heeft Pelni nog een redelijke goede naam als het op veiligheid en zinken aankomt. Maar voor de zekerheid had ik toch mijn drybag in mijn dagrugzak gestopt, zodat bij een eventuele zinking ik alle waardevolle spullen en elektronica snel kom omhuizen. 

Het Franse koppel vertelde me dat de enige reden dat zij naar Sulawesi moesten was omdat ze voor hun Australische Working Holiday Visa een X-ray van het longen en borst moesten laten maken. Ik overloop even hun aanvraag en de enige reden die ik vind is omdat ze langer als 3 maanden in het buitenland zijn geweest. Dezelfde reden als waarom ik die mail had gestuurd, maar helaas nog op antwoord aan het wachten was. 

Ik zet me alvast om 16.45u aan de ingang van de kade. De poort is toe en de massa staat te drummen om binnen te mogen. Regelmatig komen er mensen van een duik of snorkel trip terug en als een groep langskomt hoor ik een man met een Nederlands accent zeggen "Je gaat die allemaal gelijk zotten naar binnen zien stormen". Als ik lach, krijg ik van zijn vrouw een schouderklopje en de woorden "Zet em op meid!".  

Eindelijk gaat de poort open en wring ik me samen met 50 anderen een weg naar binnen. Voor me een mama, oma en twee kleuters. Mama eerst, dan de kleinste van de twee jongens, dan oma en daar achteraan de andere. Ik duw het jongentje voor me op en yup ik ben binnen. Snel naar de kade waar ze net de trap naar beneden laten. De boot komt van Bali en een deel van de passagiers moet er hier af. Naast me staat het Italiaanse koppel dat ook op voorhand een ticket hadden gekocht. Iets erachter het Nederlandse koppel. 

Tickets, tickets, show your tickets" wordt er geroepen. Een local loopt omhoog, de tweede stormt ook naar boven, maar dan wel zonder ticket. Ze trekken aan hem en roepen op hem, maar ook hier geldt de wet van de sterkste. En omdat de 3 controleurs ook nog tientallen andere moesten tegenhouden, glipte deze man door de mazen. Ook wij wringen ons een weg door het volk, eerst Marco, daarna Chiara en als ze mij zien met mijn ticket in de hand word ik uit het volk en op de trap gesleurd. 

We zijn binnen, de zoektocht naar een plaatsje kan beginnen. Helaas zijn de locals niet geneigd om hun slaapplaatsen te delen. Uiteindelijk vinden we een familie die 1 matras willen afgeven, maar daar kunnen ook geen 3 volwassenen op slapen, de vloer is bezaaid met vuilnis dus dat zien we ook niet echt zitten. En terwijl Chiara en ik enkele woorden wisselen met de familie gaat Marco op zoek naar een betere optie. Hij vindt een lege gang in de vertrekken van de crew. Daar kunnen we ons rustig neerplanten, maar dan herinner ik mij ineens dat de meneer van het loket had gezegd dat ik voor een extra betaling misschien een van de crew cabins kon krijgen, deze mensen moeten toch gans de nacht werken. 
We zien net eentje buitenkomen en besluiten onze kans te wagen, na wat onderhandelen komen we uit op een prijs van 750 000 Rp voor de cabine te huren. 

De cabine heeft een stapelbed, een zetel, eigen wc en douche, frigo. We mogen gebruikmaken van de waterfilter bidon, warm en koud water voor koffie en thee. We krijgen een sleutel en kunnen onze bagage achterlaten. We installeren ons en als ik de deur terug opendoe, is onze lege gang volledig ingepalmd door locals.  

Baby's, kinderen, ouders en grootouders. Overal liggen mensen, je kan bijna niet rondwandelen zonder over iemand te vallen. Om 19.30u zetten we koers naar Makassar. Volgens het ticket 2,5 uur te laat, maar volgens de kapitein maar 30 minuten te laat en zouden we toch nog tegen 13 uur moeten arriveren in Makassar. 

We missen het avondeten, en vragen dan maar ineens hoelaat het ontbijt wordt geserveerd. Daarna koop ik me instant noodles en snake fruit als avondeten en kruipen we tegen 21.30u bed in. 

Ondertussen zijn we er ook achter dat de cabine verre van zuiver is, overal lopen en vliegen beesten rond, de mini-kakkerlakachtige dingen zijn talrijk en lopen overal, zelfs het plafond. De golven wiegen me in slaap en de rest van de nacht verloopt rustig.  

Ontbijt bestaat uit witte rijst en een beetje kruimelei. Smaakt zelfs goed! Om 12u30 komt de gast zijn geld innen en meld ons dat we over een half uurtje zullen arriveren.  

Mijn plan was om een nachtje in Makassar te verblijven en dan de volgende ochtend de bus te nemen naar Tana Toraja. Maar Marco en Chiara wilden graag dezelfde dag nog vertrekken en dus besluiten we om alle 3 naar het busstation te gaan om onze opties te bekijken. Voor de nachtbus is het nog 5 tot 6 uur wachten, maar een auto huren ging wel. Deze zou dan onmiddelijk vertrekken. We bekijken de auto even en met veel ruimte besluiten we onze kans te wagen. Marco probeert nog af te dingen maar de prijs blijft liggen op 250 000 Rp. Wel krijgt hij het, na een hele discussie, geregeld dat we pas betalen als we arriveren in Tana Toraja. In mijn hele trip heb ik nog nooit zo'n slechte chauffeur gehad. De auto daarentegen was goed, de remmen en de toeter werkte perfect. Om 23.30u arriveren we in Tana Toraja. De chauffeur dropt ons af bij Wisma Maria, maar daar is alles volzet. We lopen naar het tegenovergelegen Wisma Monica waar we de kamers bekijken, voor mij volstaat deze maar de andere twee willen graag nog verder kijken. De chauffeur laat ons nog 2 andere hotel zien en dan beslissen we. Ik verblijf in Wisma Monica, Marco en Chiara kiezen voor het ver-boven-mijn-budget Tana Toraja Hotel.

Om 7 uur sta ik paraat voor het ontbijt. Een buffet met gebakken rijst, pannekoeken, omelet, toast met gelei, choco en zelfs de choco-pindakaas hebben ze. Koffie en thee en een glaasje versgeperst Tamarillo juice. 

Aan de kamer is misschien wat werk en de matras mag wel eens vervangen, maar het ontbijt is alvast geslaagd. Nu nog even de douche testen en bij warm water blijf ik nog enkele nachten hier. Er zullen zeker en vast betere opties zijn in het stad, maar na een week van koude douches ben ik al lang blij als er warm water uit de kraan komt. 

Na het ontbijt krijg ik van de eigenaar een map en de plaatsen met waar wat te zien. Er is een 6-daagse ceremonie aan de gang in Tikala, een dorpje zo'n 4 km verderop. Vandaag is het een kleine ceremonie en morgen is de grootte. Dus besluit ik om een kijkje te nemen, een brommer heb ik niet nodig, 4 km is maar een uurtje wandelen. De ceremonie begint om 11.30u en dus zet ik om 10.30u de pas erin. De weg is voornamelijk rechttoe en anders kan iemand van de lokale bevolking je wel even de weg wijzen. Als er ergens een ceremonie aan de gang is weet iedereen in Toraja het. 

Ik zie enkele Westerlingen over een richel van een rijstveld lopen en de bos in verdwijnen. Gelukkig ontfermt een gids zich over me. Hij vraagt of ik ga wandelen of naar de ceremonie en stuurt me dan het bos in. Hij gids een jonge Amerikaan die me bekend voorkomt. Een van de gasten uit onze Bromo en Ijen tour.

We krijgen snacks en thee of koffie. En ondertussen wordt de kist van de overledene, de grootvader die in Juni 2014 is gestorven, met veel tralala rondgedragen. Ik ontmoet een Frans koppel dat ook zonder gids is komen opdagen. We zetten ons samen in een van de shelters. Daar krijgen we rijst en enkel stukjes vlees. En dan komt het hoogtepunt van de ceremonie, het doden van de dieren. Er wordt een buffel de keel overgesneden, daarna geveld en in stukken gesneden. De huid wordt gebruikt voor het maken van tassen etc, het vlees wordt verdeeld onder de gasten. Dit gedeelte van de ceremonie is niet voor gevoelige kijkers. Ik blijf maar denken 'het hoort erbij, maar moet van tijd tot tijd toch ook even de andere kant opdraaien. Ook liggen er al 3 varkens klaar, vastgebonden aan een stuk bamboo, te wachten op hun einde. De barbecue wordt uitgehaald en voor een tijdje lijkt er niet veel meer te doen. 
De meeste toeristen vertrekken en ook ik doe hetzelfde. Ik babbel nog even met een koppel dat gisteren ook was komen kijken. Zij vertellen me dat er bij de grote ceremonie 17 buffels en 103 varkens zullen geslacht worden. Oei, ik had er na ene al genoeg van. Ik besluit dan ook om die ceremonie over te slaan en in de plaats een motorbike te huren en de graven te gaan bezoeken. Ook hier is het wegdek een gaten tapijt en dus is voorzichtigheid aan de orde. Ook maar best geen nieuwe motorbike meer huren. 

Vooraleer ik terugloop naar Rantepao, ga ik nog een kijkje nemen bij de Natural Graves. Ik volg de plaatjes en kom uit bij enkele mausoleums in het gras.  
Ik loop nog even door over een zandweg en enkele trappen naar beneden wanneer ik opeens uitkom op een rotsgraf. 

De buitenkant is bezaaid met schedels en botten. Ik was er helemaal alleen en met twee picknick tafels aan de onderkant van de berg neem ik me een welverdiende rustpauze. Daarna zet ik mijn tocht verder. 

Onderweg word ik nog tegengehouden door enkele mensen. Terwijl de man een gesprekje met me probeert aan te knopen, hoor ik de twee dames "Bule, bule" roepen door de telefoon. Daarna proberen ze me nog enkele bananen aan te smeren en als dat niet lukt een levende kip. Euhm ja, daar kan ik helemaal niets mee beginnen en met de lachende vrouwen op de achtergrond zet ik er de pas terug in. Dineren doe ik bij de buren in het restaurant Mambo.  

De volgende dag ga ik op zoek naar een motorbike. Omdat de wegen zo slecht zijn, wil ik graag een semi-automatisch brommer. 
Maar makkelijk zijn die niet te vinden, eentje op hoge leeftijd voor 80 000 Rp. Niet dus, iets verderop hebben ze er eentje voor 60 000 Rp, hij ziet er iets beter uit en rijd en klinkt ook beter. Ik vertrek richting het Noorden en besluit om Batutumonga te bezoeken voor enkele magnifieke uitzichten over de typische Tongkonan huizen bezaaid tussen de rijstvelden.  

Ik maak een stop bij de Pani babygraven en besluit om dan al een stukje naar het Zuiden te rijden. Ik stop bij een klein lokaal restaurantje voor lunch en net als ik de laatste restjes van mijn bord schraap, loopt de Amerikaan binnen. Derde keer, goede keer, want nu hebben we een leuk gesprek. Hij verhuist in Augustus voor een jaartje naar Leuven om daar een Masters opleiding te gaan volgen in de Informatica.  

Na een uurtje in het restaurant ga ik op zoek naar Lemo maar al snel vind ik de weg richting Londa. Dat betekent dat ik alweer veel te ver ben gereden. Dan maar door naar de rotsgraven die in de basis van een massieve klif geborgen zijn. De inkom van de grot wordt bewaakt door een balkon van Tau Tau, levensgrote houten poppen van de overledenen.

Overal staan er gidsen klaar met petroleum lampen, maar gewapend met mijn zaklamp en gsm ga ik alleen op verkenning uit.  
Ik had ergens gelezen dat deze gafsite niet voor doetjes was en van zodra ik de grot binnenliep, begreep ik waarom. In de grotten vind je een collectie van lijkkisten, velen ervan haast volledig weggerot, met de beenderen en schedels verspreid over de grond of op een hoop gegooid. Luguber vind ik het zelf niet, eerder interessant. En terwijl al de groepen met hun gidsen uitleg krijgen, sluip ik verder de grot in totdat een spin zo groot als mijn (uitgestrekte) hand mij doet terugdraaien. 

Zonder ongevallen lever ik de brommer terug af en herinner ik ze nogmaals dat ik morgenvroeg dezelfde brommer terug wil hebben. Niet dat de brommer zo goed is, maar de tank is nog halfvol. De rest van de avond verloopt rustig met een hapje eten en een filmpje. Na dagen van rijst, want ik ben de gewone noedels echt beu gegeten, kies ik nog eens voor Crispy noodles.

Ke'te Kesu wordt mijn eerste stop van de dag, hier vind je het volledige plaatje. De Tongkonan huizen die tussen de rijstvelden staan met achterin de grotgraven.
Daarna Lemo voor hanging Graves and de tau tau. Dan Kambira voor de baby graven. Tot de jaren ’50 werden baby’s zonder tanden rechtstaand in een boomstam geplaatst zodat ze konden meegroeien met de boom.  Er werd een gat gemaakt waar de baby in geplaatst werd en dit werd dan gesloten met gewoven vezels.

Voor mijn laatste stop ga ik op zoek naar Suraya voor de Koninklijke begraafplaats, helaas heb ik deze niet gevonden. In de plaats krijg ik een lange enkele weg waar ik meer dan 2,5 uur op vertoef tussen de gouden rijstterrassen. Met geen idee waar ik ben en met een bezinetank die aardig leeg aan het geraken is, ben ik dolgelukkig als ik opeens op een iets grotere weg uitkom, niet lang erna vind ik ook een tankstation. Ik schat mijn kilometers in en tank voor een minimum om terug in de stad te geraken. Toen ik aan een bediende in het tankstation vroeg waar ik was, werd ik vierkant uitgelachen. Ik vermoede dat ik toch wel ergens tussen Rantepao en Makale in beland was en dus vraag ik Rantepao en wijs ik naar rechts. Ze knikken instemmend.  Ik doe hetzelfde voor Makale maar wijs deze keer naar links. Nee word er geschud en ze richten hun vinger naar rechts. Daar snapte ik niets meer van, maar het komt erop neer dat Rantepao naar rechts was en dus ga ik me daar ook aan houden.  Na 10km kwam ik uit in Makale en begon ik het stilaan te verstaan.  Ik was gewoon 10 km onder Makale geeindigd, maar dat betekend wel dat ik ook nog eens 30km terug moest rijden naar Rantepao. Net na de schemering en voor sluitingtijd drop ik de brommer terug af.

Mijn laatste brommerritje was er eentje om u tegen te zeggen. Hierbij sluit ik het Zuid-Oost Aziatische brommer hoofdstuk dan ook af. Na 3 dagen heb ik het wel gezien hier in Tana Toraja. Ik heb een ceremonie meegemaakt en de verschillende graven bezocht. En dus zet ik koers naar Makassar.

Ik besluit om de dagbus terug te nemen. Bintang Prima staan goed aangeschreven op het internet. Maar de bus had toch een dringend onderhoud nodig, verschillende leuningen en voetsteunen waren kapot. Gelukkig was de vering wel goed. Er was een parade van Rantepao tot Makale. De hele 17 km duurde dan ook 90 minuten. De rest van de rit nog eens 8.5 uur. Omdat we heel wat tijd in te halen hadden werd er geen stop gemaakt voor te eten. We stopten wel enkele malen aan lokale winkeltjes waar ik dan maar snakefruit en koeken koop. Om 8u ’s avonds komen we aan in de hoofdstad. Samen met een andere solo backpacker deel ik een taxi richting de stad. Gelukkig lagen onze geboekte hotels kort bij elkaar en hoffelijk als hij is vraagt hij de chauffeur om eerst mij af te zetten. Nadat ik 12 uur eerder mijn hostel had verlaten, kan ik me nu neervleien op een kingsize bed in mijn geboekt business hotel.

In Makassar zelf is er niet veel te doen. Ik bezoek Fort Rotterdam. Ik besluit om naar het kortstbijzijnde winkelcomplex te wandelen, maar in 40 graden is dat een hele opgave. Ik ben al 2/3 in mijn trip gevorderd, had al enkele keren een autostrade overgestoken met gevaar op eigen leven en liep langs een druk straat wanneer er een busje stopt. Ik kijk even binnen en het is letterlijk de carrosserie op 4 wielen. Ongeloofelijk dat zoiets nog kan rijden, maar ze knikken heftig als ik naar het winkelcentrum vraag. En met geen idee hoever het nog is, spring ik in de bus. Een dashbord was er niet meer, de kabels hingen gewoonweg overal. Ik heb al best veel afgeleefde bussen gezien, maar deze versloeg gewoon alles. Na enkele nutteloze uren in het winkelcomplex wandel ik terug richting hotel. De zon staat erg laag en de temperatuur is gedaalt tot een redelijk niveau. In het hostel geniet ik van mijn flatscreen TV en maak ik mijn valiezen klaar voor mijn laatste Aziatische bestemming. Ik deel een taxi met twee jonge gasten uit mijn hostel. Mijn laatste korte binnelandse vlucht verloopt zonder problemen.

Na de vriendelijke, lachende gezichten in Flores en Tana Toraja, zijn de Balinezen al heel wat minder vriendelijk. Ze proberen je constant iets te verkopen en proberen je daarbij dan nog eens af te zetten. Hun hallo’s zijn niet meer welgemeend en er volgen altijd nog enkele woorden achter. “Taxi?, transport?, massage?, dinner?, have a look?, where you go?”. En mijn eeuwige favoriet: “Yes please”. Allewel ik er nog altijd niet achter ben wat dat nu betekent. Ik negeer dan ook hun woorden en loop als een steenezel door de straten van Kuta op zoek naar nieuwe kleren en souveniers.

Ik ga nog enkele malen eten in mijn favoriete restaurantjes, de Italiaanse pizzeria en erlangs bij de Griek. Ook loop ik nog even binnen bij het vrouwtje met haar noedelsoep. Ze herinnert me nog en vraagt me onmiddellijk waar mijn reisgezel is, toen moest ik even uitleggen dat wegens geldgebrek ik hem maar naar huis heb gestuurd. We hebben een leuk gesprek en ik krijg alweer een heerlijke maaltijd voorgeschoteld.

Ik loop een massage salon binnen en neem net voor sluitingstijd nog een welverdiende voetmassage. Ik beloof ze dat, als ik tijd heb, ik de volgende ochtend opnieuw zou binnenspringen voor een mani- en pedicure. En zo gezegd, zo gedaan! Nog een laatste verwenmoment vooraleer de Blue Bird taxi me richting luchthaven brengt. Hij rijdt zonder problemem op de meter en dat kost me maar 27 000 Rp en dus betaal ik met veel plezier 30 000 Rp. Maar ik begin wel te beseffen dat ik de motorchauffeur vorige keer toch wat weinig heb betaald met mijn 3 000 Rp, allewel zijn gevraagde 30 000 Rp dan weer wat overdreven was.

Inchecken verloopt vlot en mijn hele hebben en houden weegt nu 21 kg. Terwijl ik sta aan te schuiven voor de douane controle, babbel ik even met twee dames uit Perth die terug naar huis vliegen. Zij melden me even doodleuk dat het winter is in Australie en dus vreselijk koud. Jaja, daar sta je dan met je warmste kleren: een oude fleecevest met kapotte ellebogen en een driekwart jeansbroek. Dat beloofd!

Immigratie liep voor de eerste keer in  mijn leven niet zo vlot. Ik had namelijk mijn visa periode overschreden met 2 dagen. Ik word naar een kantoortje geleid en daar word me om uitleg gevraagd. Maar nog voor ik mijn eerste zin heb uitgesproken word er ‘leugenaar’ naar mijn kop gegooid. En dus besluit ik om maar enkele traantjes te laten zien, helaas hadden die niet het gewenste effect. Hij vraagt mijn paspoort en zegt me dan om buiten te wachten, maar dat vertik ik. Ik meld hem doodleuk dat mijn paspoort het enige waardevolle is dat ik nog bezit en ik die dus niet uit mijn zicht laat. Na een hele disussie loopt hij naar buiten en zegt hij me dat ik moet blijven zitten. Maar dan sta ik op en loop ik hem en mijn paspoort achterna. Blij leek hij er niet van te worden en na tussenkomst van een AirAsia medewerker betaal ik de boete en krijg ik mijn paspoort terug. En daarna kan ik eindelijk beginnen aan het tweede gedeelte van mijn reis.


No comments:

Post a Comment